• Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) odgrywa kluczową rolę w identyfikacji i zatrzymywaniu niebezpiecznych towarów na granicach Unii Europejskiej (UE).
• W 2025 r. KAS przeprowadziła 5614 kontroli pod kątem bezpieczeństwa produktów, z czego w ok.  80 % przypadków stwierdzono nieprawidłowości.
• W 2026 r. (w okresie od 5 marca do 15 maja) skontrolowano ponad 818 tys. szt. zabawek. 

Polska, ze względu na swoje położenie geograficzne, odgrywa  kluczową rolę w obsłudze ruchu towarowego i osobowego na granicy zewnętrznej UE. Oznacza to również odpowiedzialność za kontrolę produktów wprowadzanych  na rynek unijny – nie tylko pod kątem należności celno-podatkowych, ale przede wszystkim w zakresie bezpieczeństwa konsumentów, ochrony środowiska oraz przestrzegania unijnych standardów jakości.

W ostatnich latach wyraźnie wzrosło znaczenie pozafiskalnych zadań KAS. Zadania te obejmują również ochronę rynku UE przed napływem towarów niebezpiecznych, niezgodnych z wymaganiami lub naruszających prawa własności intelektualnej.

Kontrola bezpieczeństwa produktów na granicy

Towary pochodzące spoza UE przed dopuszczeniem do obrotu muszą przejść odprawę celną. Dopiero po pozytywnej weryfikacji wszystkich wymogów formalnych mogą zostać legalnie udostępnione na rynku unijnym. W praktyce oznacza to konieczność sprawdzenia, czy produkty spełniają obowiązujące normy bezpieczeństwa oraz wymagania techniczne.

Jest to szczególnie ważne w przypadku produktów wytwarzanych w krajach, gdzie standardy bezpieczeństwa bywają mniej restrykcyjne lub nie są egzekwowane. Dotyczy to m.in. urządzeń elektrycznych, części samochodowych, kosmetyków, zabawek czy wyrobów chemicznych. Produkty niespełniające wymagań wynikających z przepisów UE - mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów, szkodzić środowisku naturalnemu albo zakłócać uczciwą konkurencję na rynku.

Dlatego jednym z podstawowych zadań KAS jest identyfikowanie i zatrzymywanie towarów niespełniających wymagań jeszcze na granicy. Skuteczność takich działań jest niezwykle istotna, ponieważ produkty niedopuszczone y do obrotu nie trafiają później do dystrybucji ani do konsumentów.

Ograniczenia pozataryfowe i nadzór rynku

Współczesny system ochrony rynku UE opiera się nie tylko na przepisach celnych, ale także na przepisach statuujących tzw. ograniczenia pozataryfowe. Mogą one obejmować zakazy importu określonych towarów, obowiązek uzyskania zezwoleń, certyfikatów i atestów, a także przeprowadzenie specjalistycznych kontroli.

Istotnym elementem systemu jest nadzór rynku, którego celem jest zapewnienie bezpieczeństwa produktów. W systemie tym współpracują organy nadzoru rynku oraz organy celne. To właśnie funkcjonariusze SCS często jako pierwsi identyfikują towary budzące wątpliwości i kierują je do dalszej, szczegółowej oceny przez organy nadzoru rynku

Kontrole obejmują m.in. sprawdzenie oznakowania produktów, dokumentacji technicznej, deklaracji zgodności czy wymaganych certyfikatów. W razie uzasadnionego podejrzenia niezgodności towary mogą zostać zatrzymane do czasu wydania opinii przez właściwe organy nadzoru rynku.

Rosnące wyzwania związane z e-commerce

Jednym z największych wyzwań dla administracji celnych w UE jest dynamiczny rozwój handlu elektronicznego. Coraz większa liczba przesyłek trafia na rynek unijny w postaci małych paczek wysyłanych drogą lotniczą, kolejową lub za pośrednictwem firm kurierskich.

Skala tego zjawiska powoduje, że kontrole stają się bardziej skomplikowane i wymagają zaawansowanej analizy ryzyka. Funkcjonariusze muszą identyfikować nie tylko towary niebezpieczne, ale również podróbki oraz produkty naruszające prawa własności intelektualnej. Towary podrabiane  najczęściej nie spełniają norm jakości i mogą stwarzać realne zagrożenie dla użytkowników. Dotyczy to szczególnie leków, urządzeń elektrycznych, części samochodowych czy zabawek zawierających niebezpieczne substancje chemiczne.

W 2025 r. KAS zatrzymała ponad 352 tys. szt. podrabianych zabawek. Dla porównania w 2024 r. było to ponad 145 tys. szt., co oznacza wzrost o ok.  143% . Dane te wyraźnie pokazują zarówno skalę problemu, jak i intensywność prowadzonych działań kontrolnych KAS.

Wyniki kontroli i skala nieprawidłowości

Dane z nadzoru rynku potwierdzają, że znaczna część kontrolowanych towarów budzi zastrzeżenia, co do zgodności z wymaganiami. W 2024 r. podjęto 5924 działania dotyczące zgodności produktów z wymaganiami bezpieczeństwa. W około 76% przypadków organy nadzoru rynku potwierdziły nieprawidłowości zgłoszone przez organy celne.

W tym czasie skontrolowano ok.  34,5 mln szt. towarów oraz ponad 190 mln kg produktów. Za niezgodne uznano około 21,2 mln szt. towarów i 67 mln kg produktów.

W 2025 r. przeprowadzono 5614 kontroli. W ok.  80 % przypadków stwierdzono nieprawidłowości. Szczególnie wysoką skalę nieprawidłowości odnotowano w grupie zabawek.  Skontrolowano ok.  8,2 mln szt. zabawek, z czego około 8,1 mln szt. nie spełniało wymagań bezpieczeństwa.

W 2026 r. (od 5 marca do 15 maja) skontrolowano ponad 818 tys. szt. zabawek. Wystawiono 335 wniosków o wydanie opinii, dotyczących podejrzeń naruszenia przepisów, z czego 321 do Inspekcji Handlowej (IH) oraz 14 do Urzędu Komunikacji Elektronicznej (UKE). W 287 przypadkach podejrzenia zostały potwierdzone, co oznacza, że nieprawidłowości stwierdzono w blisko 86% spraw. Najczęściej wykrywane nieprawidłowości dotyczyły m.in. braku ostrzeżeń, braku danych importera, czy braku oznakowania CE.

Skuteczność działań KAS opiera się na ścisłej  współpracy z organami nadzoru rynku, innymi służbami kontrolnymi oraz podmiotami posiadającymi prawa własności intelektualnej..  Przedstawione dane potwierdzają, że system kontroli granicznej i nadzoru rynku skutecznie ogranicza ryzyko wprowadzania niebezpiecznych i niezgodnych  produktów na rynek UE.

Napisz komentarz!